Müzikte uyumsuzluğun karşı konulmaz cazibesi: Dissonans

8

Dissonans müziğin baharatıdır. Çoğu baharat gibi, tek başına pek bir anlam ifade etmez; başka malzemelerle karıştırılıp bütüne lezzet vermek için kullanılır.

Aynı anda seslendirilen iki veya daha fazla notanın, birbirine uyumsuz gibi gelmesine dissonans denir. Piyanoda birbirine komşu olan iki tuşu aynı anda çaldığımızda elde ettiğimiz ses gibi. Yaylılarla seslendirilen bir dissonans örneği dinleyelim:

      Örnek 1: Dissonans

.

Müzikte herşey bütünlük içerisinde anlam kazandığı için, bu dissonant tınıyı dinleyiciye sunuş tarzımız herşeyi değiştirebilir. Yukarıda duyduğumuz dissonant notaları kulağa hoş gelecek şekilde süsleyebiliriz. Dilersek korkutucu, dilersek heybetli, dilersek hüzünlü bir etki yaratmak için kullanabiliriz. Önemli olan, bu baharatı tarifimizde nasıl kullandığımızdır. İkinci örnek yine aynı dissonant notalarla başlıyor, sonra onlara farklı notalar ekleniyor:

      Örnek 2: Akorun içinde dissonans

.

Şimdi bu örnekten dissonant notaları çıkarıp, yalnızca kulağa “doğru” gelen notaları dinleyelim:

      Örnek 3: Dissonans olmayan akor

.

Dissonansın örnek 2’ye nasıl bir lezzet kattığını farkettiniz mi? Uyumsuz notaları çıkarıp attığımızda akorumuz kulağa daha yavan geldi.

Gerçi örnek 3’teki uyumlu seslerden oluşan akor daha çok hoşunuza gitmiş olabilir, o da sorun değil. Popüler müzikte dissonans çok az duyulur, dolayısıyla çoğu dinleyicinin kulağı bu seslere alışık değildir ve itici bulabilir.

Bestecilerin bol bol dissonans kullanıp yine de milyonlara ulaşabildiği tek ortam film müziğidir. Yukarıda dediğim gibi müzikte herşey bütünlük içerisinde anlam kazandığı için, örneğin bir savaş sahnesinin ardında seslendirilen dissonant notalar izleyici tarafından kolayca kabullenilecektir.

Asıl ilginç olan, sanatın ve insan zevklerinin evrim süreci içerisinde, genel beğeninin dissonansa doğru kaymasıdır. 17. yüzyıldan biri gelip bugünün popüler müziğini dinleyecek olsaydı, muhtemelen bizim örnek 1’i dinlediğimizde hissettiklerimizi hissedebilirdi. O çağda kulağa aykırı gelen ve kullanılamaz olarak kabul edilen ses aralıkları bugün yaygın olarak kullanılıyor.

İnsan, bundan 300 yıl sonra müziğin neye benzeyeceğini merak ediyor, değil mi?

Paylaş

8 YORUMLAR

  1. Kesinlikle! Dissonans film müzikleri, korku, gerginlik ve gizem temalı her türlü partisyonlar için eşsiz bir lezzet sunuyor. Dissonans her ne kadar uyumsuzluk ile ilgili olsa da, uygulamada bunun da bir işitsel matematiği var. Kısacası kargaşa yaratmak bile teknik bir iş ve yetenek istiyor. Teşekkürler Doruk arkadaş.

    • Bravo Ümit Uy Bey Siz de bir şeyler biliyorsunuz ve bunu burada gereksiz mesajlarınızla bizlere gösterip egonuzu tatmin ettiniz. Tebrikler.

  2. Doğum tarihini az evvel gördüm ve düzeltme yapayım dedim. “Doruk arkadaş” değil, “Doruk ağabey”. Ayrıca “sen” değil, “siz”. Ancak onu mazur görmeni umuyorum. Kör nokta bilgileri için teşekkürler tekrar.

  3. Öncelikle Bu Konuda Bizi Bilgilendirdiğinz iÇin Teşekkür Ederiz Hocam , Çok iNce Bir Ayrıntıya Değinmişsin ve Bende Bu Dissonans ‘ın Müziğe Kattığı O Harmoniyi Sizinle Öğrendim Diyebilirim .. Pekela Piano Rool’dan Bir Çalışma Yapdım ? Tabi Reverb , Delay , Comprösör , Paremetrik EQ Gibi Efect ve Pluginslerle Beraber .. Dissonans’i Kullanabilmem MümkünMü ? Ayrıca Bu Dissonans Tam Anlamıyla Müziğe Enfes Bir Baharat Tadında Lezzet Katıyor . Pekela Günümüzde Bunu Nerelerde Ve Nasıl Kullanabiliriz Hocam , Araştırma Yapmadım Çünkü Bilgiyi Sadece Sizden Öğrendim .. Vst Plugins Tarzi Birşey Mi Bu ? Ayri Bir Pro FilanMi ..

    Bilgileriniz Gerçekden Çok Sade Anlatım Ve TapTaze , Videolu Anlatımlarınız Tek Anlamıyla Harika ! Başarılarınızın Dewamını Dilerim Hocam .. Saygılar ..

  4. Doruk bey, öncelikle sizi muhteşem kariyerinizden dolayı tebrik ederim,çok değerli bilgi ve birikimlerinizi karşılıksız olarak paylaşmanıza da şapka çıkarıyorum,özellikle çok sade ve düzgün türkçe ile akıcı ve anlaşılır anlatım tarzınızdan dolayı teşekkür ediyorum,maalesef Türkiyede bu tarz videolar yok denecek kadar az,bu anlamda iyiki varsınız.
    Şahsen benim için, müzikte çok anlaşılır olmayan detayları sade bir anlatımla aktarıyorsunuz.
    Artık takipçiniz olucam,ayrıca izniniz olursa sizi facebook sayfama eklicem,herşey gönlünüzce olsun.
    Selamlar….

  5. Bravo Ümit Uy Bey Siz de bir şeyler biliyorsunuz ve bunu burada gereksiz mesajlarınızla bizlere gösterip egonuzu tatmin ettiniz. Tebrikler.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here